Loading...
Yapım işlerinde alt yüklenicilere iş deneyim belgesi düzenlenebilmesinin şartları, Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 44. maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinde düzenlenmiştir. Bu düzenlemeye göre, iş deneyim belgesi düzenlemeye yetkili kurum ve kuruluşlara taahhütte bulunan yükleniciye karşı bedel içeren bir sözleşme ile taahhüt edilen iş bölümünün tamamen bitirilmesi ve söz konusu iş kısmının idare tarafından kısmı kabulünün yapılması veya asıl sözleşmeye ilişkin işin geçici kabulünün yapılması şartları ile alt yüklenici iş bitirme belgesi düzenlenebilecektir.
Bu düzenlemelerden anlaşılacağı alt yükleniciler için iş durum belgesi düzenlenmesi söz konusu değildir. İş bitirme belgesinin düzenlenebilmesi için alt yüklenicinin yüklenici ile yaptığı sözleşme kapsamında taahhüt ettiği iş bölümünün tamamını bitirmesi; alt yüklenici tarafından gerçekleştirilen iş kısmının idare tarafından kısmi kabulünün yapılması veya işin tamamının geçici kabulünün yapılması gerekmektedir.
Dolayısıyla alt yüklenici tarafından gerçekleştirilen işin kısmi kabulü veya işin tamamının geçici kabulü yapılmadan alt yüklenicilere iş bitirme belgesi düzenlenemeyecektir.
Bu kuralın istisnası ise Danışmanlık Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 43. maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinde düzenlenmiştir. Bu düzenleme uyarınca, ön veya kesin projeye dayanılarak ihale edilen yapım işlerinde, yüklenici ile imzaladığı sözleşme çerçevesinde alt yüklenici sıfatıyla ihale konusu işin uygulama projesini yapan danışmanlık hizmet sunucuları için, sözleşmesinin tamamını bir bütün olarak gerçekleştirip bitirilmesi ve uygulama projesinin de belgeyi düzenlemeye yetkili iş sahibi kurum veya kuruluş tarafından onaylanması kaydıyla, yapım işinin geçici kabulünün yapılması beklenmeksizin, alt yüklenici iş bitirme belgesi düzenlenebilecektir.
Bu kapsamda alt yükleniciler için iş bitirme belgesi düzenlenebilmesinin şartları:
• İşin ön veya kesin projeye dayanılarak ihale edilen bir yapım işi olması,
• Alt yüklenicinin, yüklenici ile imzaladığı bir sözleşme bulunması,
• Alt yüklenicinin ihale konusu işin uygulama projesini yapmayı taahhüt eden danışmanlık hizmet sunucusu olması,
• Alt yüklenicilik sözleşmesinin tamamının bir bütün olarak gerçekleştirip bitirilmesi,
• Uygulama projesinin de belgeyi düzenlemeye yetkili iş sahibi kurum veya kuruluş tarafından onaylanması.
Bu şartlar altında yapım işinin geçici kabulünün yapılması beklenmeksizin, alt yüklenici iş bitirme belgesi düzenlenebilecektir.
Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 47. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca Yüklenici ile alt yüklenici arasında yapılan sözleşmelerde, nevi itibariyle verilen bir işin baştan sona yapılmasının öngörülmesi şartı aranmaktadır.
Kamu İhale Genel Tebliğinin 41.2 maddesinde ise alt yüklenicilere iş deneyim belgesi düzenlenebilmesi için, ilgili alt yüklenicinin idarenin onayıyla ihale konusu işin ifasında görev almış olmasının gerekli olduğu, bu şartın sağlanmadığı hallerde alt yüklenici iş deneyim belgesi düzenlenemeyeceği ve bu kapsamdaki işlerin idarelerce iş deneyimi olarak kabul edilemeyeceği belirtilmektedir.
Tebliğin 41.3 maddesinde de alt yüklenici bünyesinde görev yapan mühendis veya mimarlara, iş denetleme ve iş yönetme belgesi düzenlenmeyeceği açıklamasına yer verilmektedir.
Yukarıda belirtilen belge düzenleme koşullarının gerçekleşmesi halinde alt yüklenicilerin Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 45. maddesinin birinci fıkrasının (f) bendinde sayılan belgeleri ekleyerek, belge vermeye yetkili kurum veya kuruluşa başvurması gerekmektedir.
Bu belgeler,
- Yüklenici ile yaptıkları, yapılacak iş karşılığı bedel içeren sözleşme,
- Yüklenici ile yaptığı sözleşmeye ilişkin fatura örnekleri veya bu örneklerin noter, yeminli mali müşavir, serbest muhasebeci mali müşavir veya vergi dairesi onaylı suretleri,
- Çalıştırdıkları personelin sosyal güvenlik prim ödemelerini gösteren belgeler olarak sıralanmıştır.
Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 46. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, iş deneyim belgesi düzenlemeye yetkili kurum ve kuruluşlara doğrudan tek sözleşme ile taahhüt edilmiş işlerin bir bölümünü yapan alt yüklenicilerin iş deneyim tutarının tespitinde; diğer belgelerin de bu tutarı doğrulaması şartıyla, yaptıkları işin esas sözleşme fiyatları ile hesaplanan tutarını geçmemek üzere, kendi sözleşmelerinde yazılı bedel esas alınacaktır.
Dolayısıyla alt yüklenici iş bitirme belgesinin tutarının belirlenmesinde iki sınır bulunmaktadır. Bunlar alt yüklenicilik sözleşmesindeki yazılı bedel ile alt yüklenicilerin yaptıkları işin esas sözleşme fiyatlarıdır. Alt yüklenicilik sözleşmesindeki yazılı bedel, işin esas sözleşme fiyatlarından yüksek ise, esas sözleşme fiyatları üzerinden belge tutarı belirlenecektir.
Anılan Yönetmeliğin 47. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, birden fazla alt yüklenici olması durumunda, alt yüklenicilere verilecek iş deneyim belgelerinin tutarlarının toplamı, toplam sözleşme bedelini aşamayacaktır. Böyle bir durumda yine alt yüklenicilerin yaptıkları işin esas sözleşme fiyatları ile hesaplanan tutarı geçemeyeceği kuralına göre hareket edilmelidir.
Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 49. Maddesinin birinci fıkrasının (d) bendi uyarınca alt yüklenici iş bitirme belgeleri, yüklenici ile alt yüklenici arasında imzalanan sözleşmenin tarihi esas alınarak güncellenecektir.
Aynı maddenin ikinci fıkrası uyarınca, yabancı para birimi cinsinden sözleşmeye bağlanan işlere ilişkin olarak; 4734 sayılı Kanun kapsamında ihale edilmiş işlere ilişkin iş deneyimini gösteren belgelerden alt yüklenici iş bitirme belgeleri, belgeye konu işin sözleşme tarihinde Resmî Gazete’de yayımlanan Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası döviz alış kuru üzerinden Türk Lirasına çevrilecektir.
• Danıştay 13. Dairesinin 05.04.2022 tarih ve 2016/1821 Esas No, 2022/1406 Karar Nolu ONAMA kararı: Kamu İhale Genel Tebliği'nin 87.3. maddesinde açıkça yazılı bir onaydan bahsedilmediği, davalı idarenin, davacının alt yüklenici olarak ihale konusu işte çalıştığından haberdar olduğu, bu hususta herhangi bir itirazının bulunmadığı, bu nedenle davacının, söz konusu ihalede alt yüklenici olarak fiilen çalıştığı ve bu durumun davalı idarece bilindiği anlaşıldığından, davacı şirkete alt yüklenici iş bitirme belgesi düzenlenmesi gerekirken, aksi yönde tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
• Danıştay 13. Dairesinin 10.03.2022 tarih ve 2016/4214 Esas No, 2022/936 Karar Nolu BOZMA kararı: alt yüklenici ile aralarında imzaladıkları sözleşmenin davalı idareye sunulmasından asıl yüklenicinin sorumlu olduğu, ihale konusu işi alt yüklenici olarak yerine getiren davacı şirketin sözleşmenin geç onaya sunulması ve/veya geç onaylanmasından sorumlu tutulamayacağı açıktır.
• Danıştay 13. Dairesinin 18.11.2019 tarih ve 2019/2419 Esas No, 2019/3633 Karar Nolu BOZMA kararı: davacı şirketin ihale konusu işte asıl yüklenici ...'nin alt işvereni olarak çalıştığı ve iş süresince çok sayıda personel çalıştırdığı, bunlara ilişkin bildirimlerini ve prim ödemelerini gerçekleştirdiği, ihale kapsamında yapılan işlerle ilgili olarak asıl yüklenici olan ...'ye hitaben çok sayıda faturanın kesildiği, ihale konusu işe ilişkin olarak asıl yüklenici ile davacı şirket arasında yapılan sözleşme, Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı'nca sunulan aylık prim ve hizmet belgeleri ile faturaların incelenmesi sonucu ihale konusu işin davacı şirket tarafından yapıldığı noktasında tereddüt bulunmamaktadır.
• Danıştay 13. Dairesinin 26.10.2022 tarih ve 2021/712 Esas No, 2022/3862 Karar Nolu ONAMA kararı: davacı şirketin ihale konusu işte yüklenici … 'nin alt işvereni olarak çalıştığı, iş süresince çok sayıda personel çalıştırdığı, buna ilişkin bildirimleri ve prim ödemelerini gerçekleştirdiği, ihale kapsamında yapılan işlerle ilgili olarak asıl yüklenici olan … 'ye hitaben çok sayıda faturanın kesildiği, Sosyal Güvenlik Kurumu'nca sunulan aylık prim ve hizmet belgeleri ile faturaların incelenmesi sonucu ihale konusu işin davacı şirket tarafından yapıldığı noktasında tereddüt bulunmadığı, davacının alt yüklenici iş bitirme belgesi düzenlenmesi talebiyle yaptığı başvuru ekinde sunulan belgelerin mevzuata ve ihale dokümanına uygunluğunun tespit edilmesi durumunda iş deneyim belgesi düzenlenmesi, aksi hâlde ise, başvurunun reddedilmesi gerekirken, alt yüklenici iş deneyim belgesi düzenlenmesine yönelik başvurunun yüklenicinin alt yüklenici çalıştırmak üzere yapması gereken iş ve işlemleri yapmadığından ve yüklenici ile alt işveren arasında yapılan sözleşmenin idare kayıtlarında bulunmadığından bahisle reddine ilişkin işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Sonuç olarak emsal Danıştay Kararlarında, alt yüklenicilik konusunda kamu ihale mevzuatında açıkça yazılı bir onaydan bahsedilmediği, davalı İdarenin davacı alt yüklenicinin ihale konusu işte çalıştığından haberdar olmasının ve asıl yüklenici ile davacı şirket arasında yapılan sözleşme, sigorta hizmet belgeleri, hak ediş raporları ile faturaların incelenmesi sonucu ihale konusu işin davacı şirket tarafından yapıldığının anlaşılması durumunda İdarenin açık onayı olmasa dahi alt yüklenici için İş Bitirme Belgesinin düzenlenmesi gerektiği belirtilmektedir.